Κατά την ομιλία της στην ετήσια συνάντηση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Υ.Α. που αποτελείται από 76 κράτη μέλη, η Βοηθός Ύπατου Αρμοστή για την Προστασία Έρικα Φέλερ παρουσίασε κάποια από τα κυριότερα συμπεράσματα που περιλαμβάνονται στην ετήσια έκδοση για τη Διεθνή Προστασία της Υ.Α.

Υπογραμμίζοντας ότι φέτος γιορτάζονται τα 60 χρόνια από την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η Φέλερ παρουσίασε τις επιδόσεις της διεθνούς κοινότητας σε θέματα προστασίας προσφύγων και περιέγραψε την περσινή χρονιά ως όχι η χειρότερη, αλλά σίγουρα όχι και η καλύτερη όλων.

Βλέποντας το από τη θετική πλευρά, είπε, πολλά κράτη έχουν εντάξει στις ευθύνες τους για τους τομείς της ανθρωπιστικής δράσης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την παροχή ασύλου και προστασίας και τη στήριξη εκατομμυρίων προσφύγων ώστε να εισέλθουν, να παραμείνουν και τελικά να βρουν μόνιμες λύσεις.

Την περασμένη χρονιά, περισσότεροι από 700.000 πρόσφυγες κατάφεραν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, ενώ περίπου 70.000 επωφελούνται των ευκαιριών μετεγκατάστασης που δημιουργήθηκαν από μια αυξανόμενη σε μέλη και όλο και πιο ποικίλη ομάδα χωρών που προσφέρουν μετεγκατάσταση, είπε η Φέλερ στους εκπροσώπους κατά τα μέσα της πενθήμερης συνάντησης στο Παλάτι των Εθνών στη Γενεύη.

Αρκετές χώρες έχουν επεκτείνει τις νομοθετικές τους ρυθμίσεις σε περιπτώσεις εκτοπισμού, κυρίως χάρη σε πιο πεφωτισμένες διατάξεις σε βασικούς τομείς όπως η σεξουαλική και η σεξιστική βία. Το δικαίωμα στην εθνικότητα έχει υποστηριχθεί με σοβαρές προσπάθειες όσον αφορά τη διασφάλιση ότι τα κράτη θα έχουν διαθέσιμα τα απαραίτητα έγγραφα για την επίσημη πιστοποίηση γεννήσεων, θανάτων ή γάμων.

Η πιο αρνητική πλευρά, δήλωσε η Φέλερ, είναι ο ανησυχητικός αριθμός προσφύγων σήμερα που δεν χαίρουν των δικαιωμάτων που επισήμως τους εγγυάται το δίκαιο περί προσφύγων. Η δυνατότητα της Υ.Α. να επεκτείνει την προστασία, όπως ανέφερε, αντιμετωπίζει προκλήσεις σε πολλές περιοχές λόγω της απουσίας πολιτικής θέλησης που θα την υποστηρίξει και του δισταγμού να αναγνωριστεί το άσυλο ως μια μη πολιτική και ανθρωπιστική δράση.

Το άσυλο αντιμετωπίζεται μέσα από το πρίσμα της εθνικής ασφάλειας σε πολλά μέρη του κόσμου. Αυτό είχε ως συνέπεια την άρνηση της πρόσβασης συγκεκριμένων ομάδων στις υπάρχουσες διαδικασίες ασύλου, με την εξαναγκαστική επιστροφή ή την επαναπροώθηση να αποτελούν συχνό φαινόμενο.

Γενικότερα, είπε η Φέλερ, τα φαινόμενα ρατσισμού και αποκλεισμού παρουσιάζουν αύξηση σε πολλές περιοχές του κόσμου. Επίσης σημείωσε μια επανεμφάνιση της ξενοφοβίας, ακόμα και σε χώρες με μεγάλη παράδοση στην υποστήριξη του ασύλου και των προσφύγων. Η μισαλλοδοξία έχει πολλά πρόσωπα, είπε.

«Η εκδήλωση της μισαλλοδοξίας προφανώς δεν συνδέεται μόνο με αφίξεις προσφύγων αλλά είναι κομμάτι της εξίσωσης του ασύλου, άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο φανερά. Επηρεάζει τα μέτρα ελέγχου των συνόρων, τις αποφάσεις σχετικά με το καθεστώς προσφύγων και τη βιωσιμότητα των πολιτικών περί προσφύγων και ασύλου σε πολλές χώρες».