Την διακοπή της επιστροφής προσφύγων στην Ελλάδα ζήτησε από τη γερμανική κυβέρνηση η οργάνωση Pro Asyl για τα Δικαιώματα των Μεταναστών και των Προσφύγων.

Το θέμα της μεταχείρισης των προσφύγων στην Ελλάδα προβληματίζει συχνά την κοινή γνώμη της Ευρώπης: δικαστήρια του Βελγίου και της Μ. Βρετανίας επανειλημμένα έχουν δικαιώσει πρόσφυγες που «δεν θέλουν να παραπεμφθούν στην Ελλάδα», αν και η χώρα μας ήταν η πρώτη χώρα εισόδου τους στην ΕΕ. Η Νορβηγία έχει ήδη σταματήσει από τις 7 Φεβρουαρίου κάθε παραπομπή προσφύγων που ζητούν άσυλο προς τις ελληνικές αρχές.

Η έκθεση της Pro Asyl προς την Επιτροπή Αναφορών του γερμανικού κοινοβουλίου αποτελείται από δέκα σελίδες με συγκεκριμένα παραδείγματα, αλλά και εκτενείς αναφορές αντιμετώπισης των προσφύγων από τις ελληνικές αρχές. Συγκεκριμένα ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Pro Asyl Karl Kopp κατήγγειλε στο μικρόφωνο της Deutsche Welle στο Βερολίνο τις ελληνικές αρχές «για βαριάς φύσεως παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα ελληνοτουρκικά σύνορα» δηλώνοντας ότι η έκθεση της οργάνωσης Pro Asyl τεκμηριώνει «περιπτώσεις βασανισμού, επαναπροώθησης στην Τουρκία και αυθαίρετης κράτησης υπό απαράδεκτες συνθήκες».

Η Pro Asyl επισημαίνει επίσης ότι η Ελλάδα πρώτον, δεν διαθέτει ολοκληρωμένο σύστημα αντιμετώπισης του ασύλου με αποτέλεσμα συχνά «τα πρωτοβάθμια όργανα να απορρίπτουν κάθε αίτημα για άσυλο και οι ακροάσεις να γίνονται χωρίς διερμηνέα», και δεύτερον δεν έχει οργανωμένο σύστημα υποδοχής προσφύγων. Έτσι το 2007 υπήρχαν μόνο 1000 θέσεις στέγασης για τα σχεδόν 25.000 άτομα που είχαν υποβάλλει αιτήσεις για άσυλο.

Ο Κανονισμός «Δουβλίνο ΙΙ» και η Ελλάδα

Η Γερμανία και τα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν το δικαίωμα να επαναπροωθήσουν πρόσφυγες στην Ελλάδα βάση του Κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ. Από το 2003 ο κανονισμός αυτός προβλέπει ότι υπεύθυνη για την εξέταση αιτημάτων ασύλου είναι για τον κάθε πρόσφυγα η πρώτη χώρα εισόδου του στην ΕΕ. Εάν για παράδειγμα ο πρόσφυγας έχει έρθει πρώτα στην Ελλάδα και πάει κατόπιν στη Γερμανία για να υποβάλλει εκεί την αίτηση ασύλου, τότε οι γερμανικές αρχές έχουν το δικαίωμα να τον επαναπροωθήσουν στην Ελλάδα. Από την 1 Ιανουαρίου ως τις 31 Οκτωβρίου του 2007 οι γερμανικές αρχές είχαν ζητήσει από την Ελλάδα να δεχθεί την επιστροφή 364 προσφύγων, εξ αυτών οι ελληνικές αρχές έδωσαν την συγκατάθεσή τους για 217 περιπτώσεις. Στην περίπτωση των ασυνόδευτων ανηλίκων η Γερμανία για ανθρωπιστικούς λόγους δεν επιμένει πια στην επιστροφή τους, καθώς πληθαίνουν οι πληροφορίες για την απαράδεκτη κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα.

Η Επιτροπή Αναφορών του γερμανικού κοινοβουλίου που δέχεται αιτήματα εξωθεσμικών παραγόντων έχει ζητήσει από το καθ ύλην υπουργείο (υπουργείο Εσωτερικών) να τοποθετηθεί στις καταγγελίες της Pro Asyl, το οποίο όμως ακόμη δεν έχει απαντήσει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι το υπουργείο Εσωτερικών δεν θα θελήσει να τοποθετηθεί δυσμενώς κατά της Ελλάδας. Ο αρμόδιος υφυπουργός Εσωτερικών, Πέτερ Αλτμαϊερ, αρνήθηκε να σχολιάσει στο μικρόφωνο της Deutsche Welle τις καταγγελίες της Pro Asyl υποστηρίζοντας ότι «η συζήτηση που υπήρξε τις τελευταίες εβδομάδες θα έχει ήδη ευαισθητοποιήσει τις ελληνικές αρχές» και εκτιμώντας πως τελικά υπεύθυνοι είναι η Ευρωπαϊκή Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Ας σημειωθεί εδώ ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εκδικάζει αυτή τη στιγμή την «συμπεριφορά της Ελλάδας» μετά από αίτηση της Κομισιόν για παραβίαση του Κανονισμού Δουβλίνο ΙΙ. (Ντόιτσε Βέλε)

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες : «Κανονισμός Δουβλίνο ΙΙ : ώρα για αλλαγή»

Με τον Κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Δουβλίνο ΙΙ» (343/2003) επεβλήθη η πρώτη χώρα εισόδου του αιτούντος άσυλο να αναλαμβάνει την υποχρέωση να φέρει εις πέρας το αίτημα ασύλου του. Ο αρχικός σκοπός του Κανονισμού ήταν η «κατανομή ευθύνης» διεκπεραίωσης της διαδικασίας ασύλου μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών της Σύμβασης του Δουβλίνου.

Το «Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και τους Εξόριστους» (ECRE) δημοσιοποίησε έγγραφό του με τίτλο: «Sharing Responsibility for Refugee Protection in Europe: Dublin Reconsidered» το οποίο και αναδημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (ΕΣΠ) (www.gcr.gr) .

Σύμφωνα με το κείμενο αυτό ο Κανονισμός «Δουβλίνο ΙΙ» έχει αποδειχθεί ότι οδήγησε σε μία άνιση κατανομή των αιτούντων άσυλο με αποτέλεσμα το βάρος να πέφτει ανισομερώς στις χώρες πρώτης εισόδου αλλοδαπών, όπως είναι και η Ελλάδα. Παράλληλα, η μη ομοιόμορφη στρατηγική αναγνώρισης ασύλου, το διαφορετικό επίπεδο ως προς την ποιότητα παρεχομένων υπηρεσιών υποδοχής και οι δεσμοί των αιτούντων άσυλο με τη χώρα τελικού προορισμού, εξακολουθούν να προτρέπουν τους πρόσφυγες στην μετακίνησή από τους ίδιους στην χώρα τελικού προορισμού, παρά τον κίνδυνο υποχρεωτικής μεταφοράς τους στην αρχική χώρα εισόδου.

Αποτρεπτικό ρόλο παίζει επίσης το γεγονός ότι όσοι αναγκαστικά επιστρέφουν στην αρχική χώρα εισόδου δεν λαμβάνουν πάντα τις κατάλληλες, προβλεπόμενες από το Νόμο υπηρεσίες υποδοχής και περαίωσης της διαδικασίας ασύλου τους. Για αντίστοιχες πολιτικές με τις παραπάνω είναι αντιμέτωπη η Ελλάδα, με αποκορύφωμα το παράδειγμα της Νορβηγίας η οποία ανέστειλε τις επιστροφές λόγω «Κανονισμού Δουβλίνου ΙΙ» στη χώρα μας. Αυτό γίνεται γιατί θεωρείται ότι οι συνθήκες υποδοχής και η όλη διαδικασία του ασύλου απέχουν κατά πολύ από τα ελάχιστα των διεθνών υποχρεώσεων της Ελλάδας και ότι ο κίνδυνος, που διατρέχουν τα άτομα αυτά να επαναπροωθηθούν από την Ελλάδα στη χώρα όπου διώκονται, είναι υπαρκτός.

Το θέμα αυτό έχει λάβει πολύ μεγάλες διαστάσεις στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης της Γερμανίας, Δανίας, Σουηδίας, Νορβηγίας, Μεγάλης Βρετανίας, ενώ χώρες όπως η Γερμανία, Ολλανδία και Γαλλία βρίσκονται πολύ κοντά στη λύση που έλαβε η Νορβηγία.

Η τελευταία σοβαρή εξέλιξη αφορά τις σημερινές (3.4.2008) επιστολές του Γενικού Γραμματέα του ECRE κ. Bjarte Vandvik προς τον Αρμόδιο Επίτροπο της Ε.Ε. κ. Jacques Barrot και προς τον Υπουργό Εσωτερικών της Σλοβενίας, της χώρας δηλαδή που ασκεί την προεδρία στην Ε.Ε., κ. Dragutin Mate, καθώς και προς τους μόνιμου αντιπροσώπους των χωρών μελών της Ε.Ε., για άμεση αναστολή των επιστροφών αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα από τις άλλες χώρες μέλη. Οι εξελίξεις αυτές φέρουν τη χώρα μας προ των ευθυνών της.

Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, το οποίο εκπροσωπεί το ECRE στην Ελλάδα, θεωρεί ότι η χώρα μας, με την πλημμελή εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με το Δουβλίνο ΙΙ, δεν επιτυγχάνει με τον τρόπο αυτό τη σωστή κατανομή ευθύνης μεταξύ των χωρών μελών της Σύμβασης αυτής. Η λύση για τη χώρα στο ζήτημα αυτό δεν μπορεί παρά να είναι άλλη από την εφαρμογή του νόμου ώστε να παρέχεται ασφάλεια για τους αιτούντες άσυλο.

Παράλληλα το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες ζητά από τις αρμόδιες δημόσιες αρχές να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την επανεξέταση του «Κανονισμού του Δουβλίνου ΙΙ», ώστε να βρεθούν βιώσιμες λύσεις τόσο για τις χώρες υποδοχής όσο και για τους ίδιους τους πρόσφυγες.

Δικτυακός Τόπος : http://www.gcr.gr